Nga Redaksia – Sistemi i petrodollarëve u krijua zyrtarisht në vitin 1974 me marrëveshjen SHBA-Arabia Saudite: nafta duhet të shitet pothuajse gjithmonë në dollarë amerikanë. Vendet eksportuese të naftës, kryesisht monarkitë e Gjirit, grumbullojnë miliarda dollarë (“petrodollarë”) dhe i përdorin për të blerë tituj amerikanë, armë, investime dhe shërbime.
Në dukje duket se ky sistem fuqizon SHBA, por në realitet City e Londrës është fituesi dhe kontrollori kryesor, pasi menaxhon pjesën më të madhe të këtyre parave dhe fiton miliona nga çdo transaksion.
1. Londra menaxhon shumicën e petrodollarëve
- City e Londrës dhe qendrat e saj offshore (Cayman, British Virgin Islands, Jersey, Guernsey etj.) janë hub-i kryesor jo-amerikan për petrodollarët.
- Shumica e investimeve të Arabisë Saudite, Emirateve, Kuvajtit apo Katarit kalon përmes bankave londineze, jo drejtpërdrejt.
- Kjo i jep Londrës kontroll mbi rrjedhën globale të kapitalit të naftës dhe një fuqi të madhe financiare.
2. “Rruga përmes Londrës” për të shmangur kontrollet amerikane
Pas 11 shtatorit dhe Patriot Act (2001), SHBA vendosi rregulla të rrepta mbi investimet e huaja në titujt e saj. Monarkitë e Gjirit nuk donin të dukeshin të ekspozuara.
Zgjidhja: paratë kalojnë përmes Londrës.
- Fondet e Gjirit blejnë Treasuries përmes bankave londineze, jo direkt.
- Në raportimet zyrtare të SHBA, këto para duken në emër të MB, jo të vendeve të Gjirit.
Dati praktik: në fund të 2025-fillim 2026, MB raporton rreth 895-900 miliardë dollarë Treasuries, shumica janë petrodollarë të fshehur. Londra funksionon si “lavanderia financiare” ligjore.
3. Përfitimet për City e Londrës
- Çdo transaksion gjeneron komisione, fees për ndërmjetësim dhe menaxhim që shkojnë direkt në xhepat e bankave londineze (HSBC, Barclays, Standard Chartered, etj.).
- Londra kontrollon çmimin e Brent Crude, benchmark që përcakton çmimin e rreth 2/3 të naftës globale.
- Menaxhon 40% të tregut global të valutave, përfshirë dollarët që lëvizin përmes Eurodollarëve.
4. Si Londra ruan ndikimin global pas Perandorisë
Petrodollarët nuk janë thjesht marrëveshje SHBA-Gjiri: ata janë shkopi financiar që mban ndikimin britanik në botë.
City e Londrës fiton, kontrollon rrjedhën e parave dhe vendos rregulla të fshehta në tregun global të naftës. Në praktikë, nuk është thjesht ndërmjetës, por arkitekti dhe fituesi kryesor i sistemit.