Nga Redaksia:
Kryeministri Rama doli publikisht për të mohuar çdo lidhje mes shembjes së rrugës në aksin Librazhd–Përrenjas dhe korrupsionit, duke e cilësuar ngjarjen si “forcë madhore”, pra si pasojë të gjeologjisë së vështirë dhe reshjeve intensive.
Por pyetja që shtrohet sot nga qytetarët është e thjeshtë:
A është vërtet natyra fajtore, apo është modeli i ndërtimit dhe kontrollit të punimeve publike në Shqipëri?
Aksi i prekur është pjesë e Korridori i 8, një projekt strategjik që lidh Shqipërinë me Maqedoninë e Veriut dhe më tej me Bullgarinë.
Sipas Ramës, rrëshqitja ka prekur “rrugën e vjetër” dhe jo segmentin e ri në ndërtim. Ai foli për:
- formacione argjilore
- terren malor të paqëndrueshëm
- reshje intensive dimërore
- situata të ngjashme në Greqia
Madje ai e quajti reagimin publik “zhurmë bombash artizanale” nga “700 tenxheret politike-mediatike”.
Por a mjafton retorika për të mbyllur debatin?
Kur çdo problem quhet “forcë madhore”
Në kontratat publike, termi “forcë madhore” përdoret për ngjarje të paparashikueshme dhe të pakontrollueshme nga njeriu.
Por në infrastrukturë moderne:
- studimi gjeologjik bëhet përpara projektimit
- projektimi përshtatet me terrenin
- parashikohen sistemet e drenazhimit
- ndërtohen mure mbajtëse dhe stabilizime
Nëse zona ka gjeologji të vështirë, kjo duhet të jetë arsye për më shumë kujdes, jo për më pak përgjegjësi.
Rama deklaroi:
“Zero, zero! Aty s’ka lidhje korrupsioni.”
Por qytetarët pyesin:
- Kush i bëri studimet gjeologjike?
- A u respektuan standardet teknike?
- A pati supervizim të pavarur?
- A do ketë hetim teknik të pavarur?
Në një vend ku skandalet me rrugë që shemben, ura që plasariten dhe investime që degradojnë brenda muajsh janë bërë rutinë, fjala “zero” tingëllon më shumë si slogan sesa si provë.
Në fjalën e tij, Rama e lidhi çështjen me “misionin historik për të çuar Shqipërinë në Bashkimin Europian”.
Por Bashkimi Europian nuk matet me retorikë.
Ai matet me:
- standarde teknike
- përgjegjësi financiare
- ndëshkim të abuzimit
- transparencë publike
Nëse çdo problem infrastrukturor shpjegohet me “natyrën”, atëherë ku mbaron përgjegjësia e shtetit?
Gjeologjia është e vështirë, por më e vështirë është e vërteta
Shqipëria është vend malor.
Reshje ka pasur gjithmonë.
Terrene argjilore kanë ekzistuar edhe para këtij dimri.
Por investimet publike janë bërë pikërisht për t’i përballuar këto kushte.
Sot debati nuk është nëse ka rrëshqitje toke – sepse ato ndodhin.
Debati është:
A ishte projekti i përgatitur për këtë realitet?
Kur një kryeministër flet për “histeri”, “tenxhere mediatike” dhe “zero korrupsion”, ai mund të fitojë betejën e fjalës për një ditë.
Por rruga e shembur mbetet aty.
Dëmi financiar mbetet aty.
Dyshimi publik mbetet aty.
Dhe sa herë që infrastruktura shembet, qytetarët do të pyesin:
Është natyra fajtore, apo modeli i qeverisjes?