Nga Redaksia – Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka ashpërsuar ndjeshëm retorikën ndaj Iran, duke paralajmëruar se “koha e tolerancës ka mbaruar” në një moment kur bisedimet për programin bërthamor iranian janë futur në ngërç të plotë.
Në një reagim publik në platformën Truth Social, Trump deklaroi se “Irani nuk di të veprojë” dhe i bëri thirrje regjimit në Teheran të “zgjohet sa më shpejt”. Deklarata u shoqërua me një imazh provokues të gjeneruar nga inteligjenca artificiale, ku ai shfaqet i armatosur mes shpërthimeve, me mesazhin: “NO MORE MR. NICE GUY!” – një sinjal i qartë i përshkallëzimit politik dhe psikologjik.
Negociatat në kolaps dhe lojë nervash mes fuqive
Përplasja vjen në një moment kur bisedimet mes United States dhe Iranit janë pezulluar, ndërsa Teherani ka propozuar shtyrjen e marrëveshjes për çështjen bërthamore. Uashingtoni e ka refuzuar në mënyrë të ftohtë këtë qasje, duke theksuar se nuk do të pranojë një marrëveshje të dobët dhe se “Irani nuk mund të ketë kurrë armë bërthamore”.
Sipas ekspertit të sigurisë ndërkombëtare, Rob Geist Pinfold nga King’s College London, situata ka hyrë në një fazë të “konkurrencës intensive”, ku të dyja palët përpiqen të tregojnë forcë dhe qëndrueshmëri.
“Ideja është që secila palë të bindë tjetrën se koha punon në favorin e saj”, thekson ai, duke nënvizuar se lufta e drejtpërdrejtë është shmangur për momentin, por tensioni mbetet i lartë.
Lufta ekonomike: goditje ndaj Iranit në çdo front
Ndërkohë, administrata amerikane ka intensifikuar presionin ekonomik ndaj Teheranit. Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, ka njoftuar masa të reja që synojnë rrjetet financiare “në hije” të Iranit, përfshirë tregtinë e naftës, flotën detare dhe përdorimin e kriptomonedhave.
Sanksionet kanë goditur rëndë ekonominë iraniane. Monedha vendase, riali, ka rënë në nivele rekord, duke arritur rreth 1.8 milion rial për dollar në tregun e zi – një zhvlerësim i ndjeshëm që tregon presionin e jashtëzakonshëm ekonomik mbi vendin.
Reprezalje të brendshme dhe alarm ndërkombëtar
Në të njëjtën kohë, autoritetet iraniane kanë shtuar represionin ndaj popullsisë. Sipas United Nations, të paktën 21 persona janë ekzekutuar dhe mbi 4,000 janë arrestuar që nga fillimi i konfliktit.
Shefi i të drejtave të njeriut në OKB, Volker Türk, ka dënuar ashpër këto veprime, duke i cilësuar si “brutale dhe çnjerëzore”. Raportet flasin për zhdukje, tortura dhe dënime arbitrare ndaj qytetarëve.
Ligji i ri për spiunazhin në Iran i jep autoriteteve kompetenca ekstreme, duke lejuar edhe ekzekutime dhe konfiskime pasurie për akuza të gjera që lidhen me “shtete armiqësore”.