Nga Redaksia – U deshën vetëm 15 ditë pas krijimit të shoqërisë “Albanian Digital Solution” sh.a. (ADS), me aksioner të vetëm Agjencinë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit (AKSHI), qeveria shqiptare ka miratuar një fond prej 700 milionë lekësh (rreth 7 milionë euro), të destinuara si kapital fillestar për këtë strukturë të re shtetërore në fushën e teknologjisë.
Sipas vendimit zyrtar, fondi mbulohet nga buxheti i miratuar për AKSHI-n për vitin 2026, në zërin “shpenzime kapitale”, duke e bërë ADS një nga projektet më të financuara të menjëhershme në sektorin e digjitalizimit publik.
Një kompani e re, një buxhet i menjëhershëm
Të dhënat e Qendrës Kombëtare të Biznesit tregojnë se ADS është themeluar më 14 prill 2026, me kapital fillestar 700 milionë lekë, administrator Saimir Kapllani dhe objekt veprimtarie që përfshin zhvillimin, mirëmbajtjen dhe operimin e sistemeve dhe platformave digjitale shtetërore.
Sipas qeverisë, krijimi i saj mbështetet në ligjin nr. 43/2023 “Për qeverisjen elektronike”, i cili i jep AKSHI-t të drejtën të krijojë ose të marrë pjesë në shoqëri të posaçme teknologjike për administrimin e shërbimeve digjitale shtetërore.
Dyshime për zgjerim të objektit të veprimtarisë
Megjithatë, dokumentet e themelimit tregojnë se ADS nuk kufizohet vetëm në shërbime për institucionet shtetërore. Në objektin e saj përfshihen edhe konsulenca, shërbime për subjekte private, operacione tregtare dhe pjesëmarrje në kapitalin e shoqërive të tjera.
Ky zgjerim i aktivitetit ka ngritur pikëpyetje për mundësinë e ndërthurjes së interesit publik me atë privat, duke krijuar hapësira për konflikt interesi në një sektor delikat si ai i teknologjisë shtetërore.
AKSHI në qendër të hetimeve
Krijimi i ADS vjen në një moment kur AKSHI ndodhet nën vëzhgim të SPAK për një sërë hetimesh që lidhen me tendera dhe kontrata publike në fushën e infrastrukturës digjitale.
Sipas dosjeve hetimore, disa ish-zyrtarë dhe biznesmenë akuzohen për përfshirje në një skemë të strukturuar që dyshohet se ka kontrolluar miliona euro fonde publike përmes kontratave të teknologjisë së informacionit.
Mes të hetuarve përmenden emra të ish-drejtuesve të AKSHI-t dhe biznesmenëve të ndryshëm, të cilët sipas akuzave kanë ndikuar në mënyrën e shpërndarjes së fondeve publike.
“Pishina e peshkaqenëve” dhe paralajmërimet
Në dëshmitë e bëra publike në kuadër të hetimeve, një nga dëshmitaret kryesore ka përshkruar ambientin brenda këtij sektori si “hyrje në një pishinë me peshkaqenë”, duke nënvizuar nivelin e lartë të presionit dhe interesave të forta financiare.
Ndërkohë, SPAK ka zgjeruar hetimet duke ngritur akuza për korrupsion dhe duke sekuestruar pasuri me vlerë të konsiderueshme, të dyshuara si përfitime nga kontrata publike në sektorin e IT-së.
Një model i ri apo vazhdim i një sistemi?
Ndërsa qeveria e paraqet ADS si një hap drejt modernizimit të shërbimeve digjitale, kritikët shprehin shqetësime se krijimi i strukturave të reja me buxhete të menjëhershme mund të thellojë problemet ekzistuese në menaxhimin e fondeve publike.
Në këtë kontekst, mbetet për t’u parë nëse ADS do të shërbejë si një instrument efikas i digjitalizimit shtetëror apo si një hallkë tjetër në një sistem tashmë të kontestuar të menaxhimit të tenderave dhe fondeve publike në Shqipëri.
Çështja pritet të ndiqet më tej edhe nga institucionet e drejtësisë dhe opinionin publik.