Nga Redaksia:
Për afro gjysmë shekulli, opozita iraniane ka ekzistuar kryesisht nëntokësisht, duke mbajtur shpresat gjallë me slogane, lëvizje dhe protesta, dhe jo përmes partive politike të legalizuara. Kjo ka ardhur për shkak të natyrës suffokative të politikës së brendshme iraniane, ku çdo gjë rrjedh nga zyra qendrore e udhëheqësit suprem, dhe pjesëmarrja politike është e rregulluar sipas dëshirës së tij.
Megjithatë, disa po mendojnë për një Iran post-regjim. Këtë javë, një organizatë që e quan veten Partia Konservatore e Iranit (CPI) njoftoi zyrtarisht krijimin e saj në mërgim, duke prezantuar një deklaratë themeluese, një manifest politik dhe një draft kushtetute prej 83 nenesh që përcakton vizionin e partisë për qeverisjen e Iranit pas rënies së Republikës Islamike.
Angazhimi ndaj monarkisë kushtetuese
Në thelb të ideologjisë së CPI qëndron një angazhim i qartë për rikthimin e monarkisë kushtetuese nën dinastinë Pahlavi, e cila sundoi Iranin deri në Revolucionin Islamik të vitit 1979.
Deklarata themeluese e partisë e përshkruan monarkinë si një institucion stabilizues, të ngulitur thellë në identitetin historik dhe politik të Iranit. Sipas vizionit të CPI, rendi politik i ardhshëm i Iranit do të lidhet me udhëheqjen e Reza Pahlavit, princit të kurorës në mërgim dhe djalit të shahut të fundit. Suksesi i monarkisë, sipas dokumenteve, do të vijojë përmes Princeshës Noor Pahlavi, duke forcuar strukturën trashëgimore të institucionit monarkik.
Strukturë politike e detajuar
CPI nuk është thjesht një lëvizje proteste. Drafti i saj kushtetues krijon një strukturë të plotë organizative:
- Kryetari i partisë – autoriteti më i lartë dhe simbol i unitetit.
- Kongresi Kombëtar Konservator – organi suprem vendimmarrës dhe zgjedhor.
- Këshilli Qendror – organi ekzekutiv me 30 anëtarë, përgjegjës për drejtimin dhe implementimin e politikave.
- Komision arbitrazhi dhe komision zgjedhor – për rregullimin e çështjeve të brendshme dhe zgjedhjeve.
- Faksione ideologjike të brendshme – libertariane dhe konservatore, duke mbledhur rrjedha të ndryshme monarchiste nën një platformë të vetme.
Sipas themeluesit Rayan Amiri, partia synon të bashkojë sa më shumë patriota dhe qytetarë të lirë iranianë nën një platformë të strukturuar, duke ruajtur pluralizmin dhe konkurrencën demokratike.
Ekonomia dhe politika e jashtme
Manifesti ekonomik i CPI mbështetet në parimet e tregut të lirë, duke promovuar stabilitet monedhar, sipërmarrje private dhe qeverisje të kufizuar. Partia propozon gjithashtu:
- Privatizimin e industrive shtetërore
- Deregulimin e sektorëve kyç
- Forcimin e të drejtave mbi pronën
- Reduktimin e subvencioneve dhe tarifave
Në politikën e jashtme, CPI synon rikthimin e marrëdhënieve me Izraelin, duke i dhënë fund dekadave armiqësore që kanë karakterizuar Republikën Islamike dhe duke e bërë Iranin një shtyllë stabiliteti dhe partneriteti.
Përgatitja për “ditën pas” regjimit
CPI është e vetëdijshme për boshllëkun politik që mund të lindë pas rënies së regjimit. Qëllimi i saj është të krijojë institucione dhe rrjete politike që do të mund të garantojnë stabilitet dhe rikuperim, duke mbështetur çdo qeveri tranzitore nën drejtimin e Pahlavit dhe duke bashkëpunuar me think-tank monarchistë.
Amiri thekson:
“Qëllimi ynë është t’i ndihmojmë popullit iranian të rimarrë atdheun e tij, të rikthejë dinjitetin dhe të sigurojë të ardhmen.”
Ky hap i CPI tregon një ndryshim të madh në opozitën iraniane: nga gjuha e revolucioneve, tek gjuha e qeverisjes dhe ndërtimit institucional. Një fazë e re për Iranin mund të jetë në horizont, dhe garës për të përcaktuar të ardhmen e tij do t’i paraprijë tashmë në mërgim.