Projektligjet e Ramës po e kthejnë Shqipërinë në një kolibe laboratori: Shqipëria hap derën për mishin e laboratorit, ndërsa blegtoria vendase është në krizë …
Nga Redaksia – Qeveria Rama po përgatit një ndryshim të rëndësishëm në legjislacionin ushqimor shqiptar, duke hapur rrugën për tregtimin dhe prodhimin vendas të mishit të kultivuar në laborator. Pas emërtimit teknik “përafrim me standardet e Bashkimit Evropian”, projektligji i ri “Për ushqimin” parashikon mekanizma që mundësojnë hyrjen në treg të produkteve të krijuara nga qelizat shtazore, duke ngritur pikëpyetje serioze mbi kontrollin, sigurinë ushqimore dhe të ardhmen e prodhimit tradicional shqiptar.
Shqipëria po përgatitet të hapë dyert për një industri të re ushqimore, atë të mishit të prodhuar në laborator. Nuk bëhet fjalë për një mundësi të largët teknologjike, por për një proces që është përfshirë konkretisht në projektligjin e ri të qeverisë për ushqimin.
Teksti parashikon krijimin e një baze ligjore për ushqimet e reja, përfshirë produktet e kultivuara nga qelizat shtazore. Kjo do të thotë se Shqipëria po krijon kushtet juridike për një industri që në nivel evropian vazhdon të jetë objekt debatesh mbi sigurinë, ndikimet afatgjata dhe pasojat ekonomike për sektorin tradicional të blegtorisë.
Por elementi më shqetësues i projektligjit është mundësia e autorizimit kombëtar për produkte të reja që nuk kanë ende autorizim në nivelin e Bashkimit Evropian.
Pesë anëtarë me kompetencën për të autorizuar produktet e reja
Sipas projektligjit, parashikohet ngritja e një Komisioni për Autorizimin për Vendosjen në Treg të Produkteve, i përbërë nga vetëm pesë anëtarë.
Tre prej tyre do të jenë përfaqësues të ministrisë përgjegjëse për ushqimin dhe dy nga autoriteti kompetent.
Ky komision do të ketë kompetencën për të dhënë, ndryshuar, pezulluar dhe revokuar autorizimet kombëtare për vendosjen e produkteve në treg.
Pra, një strukturë e vogël administrative do të ketë në dorë vendimmarrje me rëndësi të drejtpërdrejtë për tregun ushqimor shqiptar, duke u mbështetur në vlerësimet shkencore të riskut dhe kriteret e përcaktuara në legjislacion.
Problemi nuk qëndron vetëm te krijimi i këtij mekanizmi, por te kapacitetet reale të institucioneve shqiptare për të garantuar kontroll të pavarur, analiza laboratorike, transparencë dhe mbikëqyrje të vazhdueshme.
Nëse institucionet kanë vështirësi të kontrollojnë siç duhet produktet tradicionale që qarkullojnë në treg, përgjegjësia për autorizimin e ushqimeve të teknologjisë së re kërkon standarde shumë më të larta kontrolli.
Shqipëria hap derën për mishin e laboratorit, ndërsa blegtoria vendase është në krizë
Ndërsa fermerët shqiptarë përballen me rritjen e kostove, mungesën e mbështetjes së mjaftueshme dhe tkurrjen e prodhimit blegtoral, qeveria po krijon një kuadër ligjor për zhvillimin e një industrie krejtësisht të re.
Ky kontrast është thelbësor.
Në njërën anë kemi prodhuesit shqiptarë, të cilët mbajnë gjallë ekonominë rurale përmes blegtorisë tradicionale. Në anën tjetër, projektligji hap rrugën për produkte të krijuara nëpërmjet teknologjisë laboratorike, një sektor ku investimet dhe kapacitetet industriale mund të përqendrohen te kompani të mëdha me burime të konsiderueshme financiare dhe teknologjike.
Kjo ngre shqetësimin se çfarë vendi do të ketë prodhimi tradicional shqiptar në modelin e ri ushqimor që po ndërtohet.
Datat janë përcaktuar: 2027 dhe 2028
Sipas dispozitave kalimtare të projektligjit, pjesa më e madhe e ligjit të ri parashikohet të hyjë në fuqi më 1 gusht 2027, duke zëvendësuar legjislacionin aktual.
Ndërsa dispozitat specifike për ushqimet e reja dhe mishin e kultivuar parashikohen të zbatohen nga 1 gushti 2028, nëse projektligji miratohet në formën aktuale.
Kjo nuk nënkupton se produktet e kultivuara në laborator do të shfaqen automatikisht në supermarketet shqiptare në këto data. Por krijimi i këtij kuadri ligjor është një hap konkret drejt mundësisë së autorizimit dhe zhvillimit të kësaj industrie në Shqipëri.
Projektligji nuk është thjesht një ndryshim teknik në administrimin e ushqimit. Ai prek drejtpërdrejt mënyrën se si do të funksionojë tregu ushqimor në vitet e ardhshme.
Përballë këtij ndryshimi mbeten disa çështje që kërkojnë përgjigje: cilat kompani do të përfitojnë nga mundësia e prodhimit vendas? Cilat do të jenë kriteret për autorizimin e produkteve pa miratim paraprak evropian? Kush do të kryejë analizat e pavarura? Si do të garantohet etiketimi i qartë që konsumatori të dallojë mishin tradicional nga ai i kultivuar në laborator?
Dhe mbi të gjitha, çfarë garancish ekzistojnë se interesat ekonomike të industrisë së re nuk do të vendosen mbi interesat e prodhuesve shqiptarë dhe sigurinë e konsumatorëve?
Edi Rama po drejton një proces që mund të ndryshojë rrënjësisht të ardhmen e tregut ushqimor shqiptar. Ndërsa qeveria e paraqet këtë si përafrim ligjor me standardet evropiane, pasojat ekonomike dhe institucionale të këtij ndryshimi kërkojnë një shqyrtim të thellë.
Shqipëria nuk mund të shndërrohet në një kolibe laboratori për industrinë globale, ndërkohë që blegtoria vendase lihet të dobësohet. Ushqimi nuk është thjesht një produkt tregtar, por një çështje e sigurisë kombëtare, e ekonomisë rurale dhe e kontrollit mbi atë që konsumon popullsia.
© Copyright of PatriotikMedia.al


