Arkitektura e re e sigurisë në Europë kërkon kompromis mes NATO-s dhe Rusisë, SHBA-ja mund të luajë rolin vendimtar …

Analiza e Andrew Korybko: Përplasja mes Europës dhe Rusisë po ndryshon ekuilibrat strategjikë të kontinentit. Pa një marrëveshje të ndërmjetësuar nga Uashingtoni, rreziku i përshkallëzimit ushtarak mund të bëhet gjithnjë e më i madh

Arkitektura e sigurisë europiane pas përfundimit të luftës në Ukrainë do të kërkojë kompromise të ndërsjella mes vendeve europiane të NATO-s dhe Rusisë. Ky është argumenti kryesor i analistit gjeopolitik Andrew Korybko, i cili vlerëson se pa një marrëveshje që merr parasysh shqetësimet strategjike të të dyja palëve, paqja dhe stabiliteti në kontinent do të mbeten të brishta.

Në analizën e tij, Korybko mbështetet edhe te një studim i publikuar nga revista prestigjioze amerikane Foreign Affairs, me autor Dmitry Adamsky, profesor në Universitetin Reichman të Izraelit, i cili trajton mënyrën se si Rusia e sheh sot rendin ndërkombëtar dhe ndryshimin e perceptimit të saj për kërcënimet strategjike.

Sipas Adamsky, Moska ka filluar ta konsiderojë Europën si kundërshtarin e saj kryesor gjeopolitik, duke i kushtuar më pak vëmendje përballjes së drejtpërdrejtë me Shtetet e Bashkuara. Një tjetër ndryshim i rëndësishëm lidhet me faktin se Rusia tashmë e sheh Europën si një aktor me autonomi strategjike, dhe jo thjesht si një zgjatim të politikës amerikane.

Rusia e zhvendos vëmendjen strategjike drejt Europës

Sipas analizës së Adamsky-t, një nga arsyet kryesore të këtij ndryshimi është bindja e Moskës se vendet europiane kanë luajtur rol të rëndësishëm në shndërrimin e Ukrainës në një terren përplasjeje strategjike me Rusinë.

Kremlini i konsideron mbështetjen ushtarake europiane për Kievin, vazhdimin e konfliktit dhe deklaratat për humbjen strategjike të Moskës si elemente që e kanë përkeqësuar përballjen mes Rusisë dhe Europës.

Në këtë kontekst, ekspertët rusë të mbrojtjes mendohet se po argumentojnë për një zhvendosje të presionit strategjik nga Uashingtoni drejt kryeqyteteve europiane, me synimin për të ndikuar në vendimmarrjen e tyre të sigurisë.

Korybko vëren se ky perceptim përforcohet edhe nga strategjia e re amerikane e sigurisë kombëtare, e cila i kushton më pak vëmendje Europës, si dhe nga zhvillimet e fundit në marrëdhëniet ekonomike mes Moskës dhe Uashingtonit.

Nga kërcënimi bërthamor te parandalimi strategjik jo-bërthamor

Një nga elementet më të rëndësishme të analizës është ndryshimi në mënyrën se si Rusia synon të ushtrojë presion strategjik.

Adamsky argumenton se Moska po i kushton gjithnjë e më shumë rëndësi asaj që njihet si parandalimi strategjik jo-bërthamor (NNSD), në vend që të mbështetet kryesisht te kërcënimet me armë bërthamore.

Ky ndryshim lidhet me zhvillimet ushtarake në Europë, përfshirë rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes, zgjerimin e kapaciteteve ushtarake dhe diskutimet për një rol më të madh të armëve bërthamore në sigurinë europiane.

Franca ka diskutuar zgjerimin e mbrojtjes së saj bërthamore për partnerët europianë, ndërsa Polonia ka shprehur interes për të rritur kapacitetet e saj strategjike, duke përfshirë edhe diskutimin mbi mundësinë e përfshirjes në një skemë më të gjerë të parandalimit bërthamor.

Sipas kësaj analize, këto zhvillime kanë bërë që kërcënimet tradicionale bërthamore të Moskës të mos japin efektin e dëshiruar në frenimin e militarizimit europian.

Për këtë arsye, Rusia po përdor dhe po zhvillon forma të tjera presioni ushtarak, përfshirë goditjet sistematike ndaj objektivave në Ukrainë, si një sinjal për vendet europiane mbi pasojat e mundshme të një përballjeje të drejtpërdrejtë me Moskën.

Rreziku i një përshkallëzimi të pakontrolluar mes Europës dhe Rusisë

Këtu qëndron edhe një nga shqetësimet kryesore të analizës: strategjia e presionit mund të prodhojë efektin e kundërt.

Në vend që t’i detyrojë vendet europiane të marrin parasysh shqetësimet e sigurisë së Rusisë, një përshkallëzim i mëtejshëm mund të krijojë një spirale përballjeje ushtarake, pasojat e së cilës do të ishte e vështirë të kontrolloheshin.

Adamsky paralajmëron se përballja mund të kalojë atë që ai e përshkruan si “pikën kulmore të detyrimit”, momentin kur presioni ushtarak nuk arrin më të ndikojë te kundërshtari, por fillon të prodhojë reagime gjithnjë e më të rrezikshme.

Në këtë situatë, roli i Shteteve të Bashkuara bëhet vendimtar.

Sipas përfundimit të Adamsky-t, Uashingtoni duhet të ndihmojë Rusinë dhe Europën që të kontrollojnë përdorimin e presionit dhe të shmangin një përshkallëzim që mund të dalë jashtë kontrollit.

Trump, Putin dhe Polonia: Një kanal i ri për menaxhimin e krizës?

Andrew Korybko propozon që Donald Trump të marrë një rol aktiv në krijimin e një mekanizmi të posaçëm komunikimi mes Shtëpisë së Bardhë, Vladimir Putinit dhe presidentit polak Karol Nawrocki.

Sipas tij, përfshirja e Polonisë është e rëndësishme për shkak të peshës së saj ushtarake në NATO dhe pozicionit strategjik në krahun lindor të aleancës.

Një kanal i tillë komunikimi do të synonte parandalimin e incidenteve ushtarake dhe krijimin e kushteve për negociata mbi sigurinë europiane.

Një prej propozimeve konkrete është tërheqja reciproke e forcave ushtarake nga zonat pranë kufijve, përfshirë edhe hapësirën kufitare mes Polonisë dhe Bjellorusisë.

Kjo do të mund të shërbente si hapi i parë drejt uljes së tensioneve dhe ndërtimit të besimit mes palëve.

Intermarium: Boshti i ri strategjik mes Gjermanisë dhe Rusisë

Një tjetër koncept që zë vend të rëndësishëm në analizën e Korybkos është ai i Intermarium-it.

Ky koncept përfshin vendet e Europës Veriore dhe Qendrore që shtrihen mes Gjermanisë dhe Rusisë. Sipas autorit, Polonia dhe Suedia përfaqësojnë dy nga shtyllat kryesore ushtarake dhe ekonomike të këtij boshti rajonal.

Korybko argumenton se marrëdhëniet mes këtij grupimi dhe Rusisë do të kenë ndikim të drejtpërdrejtë në formësimin e arkitekturës së ardhshme të sigurisë europiane.

Në këtë kuadër, ai parashtron mundësinë e një marrëveshjeje të re për kontrollin e armatimeve mes vendeve të Intermarium-it dhe Moskës, me ndërmjetësimin e Shteteve të Bashkuara.

Një prej propozimeve të diskutuara është tërheqja e trupave të vendeve anëtare të NATO-s që iu bashkuan aleancës përpara vitit 1997 nga territoret e vendeve që u anëtarësuan pas këtij viti, në përputhje me kërkesat e mëparshme të sigurisë të paraqitura nga Rusia.

Megjithatë, Korybko përmend mundësinë që SHBA-ja të ruajë një bazë të përhershme ushtarake në Poloni, si pjesë e një kompromisi të mundshëm.

Ky propozim është një nga pikat më të debatueshme të skenarit të tij, pasi prek drejtpërdrejt parimin e sovranitetit të shteteve europiane për të vendosur vetë mbi praninë e forcave aleate në territorin e tyre.

Marrëveshja e sigurisë dhe energjia, dy elemente të së njëjtës strategji

Korybko e lidh stabilitetin e ardhshëm europian jo vetëm me marrëveshjet ushtarake, por edhe me një marrëveshje të gjerë energjetike mes palëve.

Sipas tij, ndërmjetësimi amerikan mund të krijojë kushtet për një marrëveshje më të madhe që do të përfshinte sigurinë, kontrollin e armatimeve dhe bashkëpunimin energjetik.

Autori e sheh këtë si një mundësi për të ulur tensionet mes Rusisë dhe Europës, ndërsa SHBA-ja do të mund të përqendronte më shumë vëmendjen e saj strategjike në Azi dhe në konkurrencën me fuqitë e tjera globale.

Përfundimi i analizës është se paqja e qëndrueshme në Europë nuk mund të ndërtohet vetëm mbi forcimin ushtarak të njërës palë dhe dobësimin e tjetrës. Ajo do të kërkojë një marrëveshje të re sigurie, ku të përcaktohen kufijtë e pranisë ushtarake, mekanizmat e parandalimit dhe garancitë për të.

© Copyright of PatriotikMedia.al

Back To Top