Shqiptarët dhe kurthi i politikës së vjetër: Pse vazhdojmë të mbajmë gjallë ata që na zhgënjejnë?

Nga Redaksia – Shqiptarët nuk janë vetëm viktima të politikës së vjetër. Në shumë raste, pa e kuptuar, bëhen edhe pjesë e mekanizmit që e mban atë gjallë. Prej më shumë se tri dekadash, premtimet ndryshojnë, sloganet përsëriten dhe liderët kërkojnë sërish besimin e qytetarëve, ndërsa problemet që rëndojnë jetën e njerëzve vazhdojnë të kërkojnë zgjidhje.

Paradoksi është i dhimbshëm: qytetari ankohet për korrupsionin, padrejtësinë, varfërinë dhe mungesën e mundësive, por shpesh mbetet i lidhur me të njëjtat struktura politike që premtojnë t’i zgjidhin këto probleme. Zhgënjimi nuk shndërrohet gjithmonë në reflektim; shpesh kthehet në një tjetër cikël besimi, shprese dhe zhgënjimi.

Çfarë kërkojnë realisht shqiptarët?

Shqiptarët kërkojnë një jetë me dinjitet, punë të ndershme, drejtësi të barabartë, siguri ekonomike dhe mundësi për fëmijët e tyre. Nuk kërkojnë mrekulli, por një shtet ku merita të vlejë më shumë se lidhjet, ligji të jetë i barabartë për të gjithë dhe e ardhmja të mos varet nga njohjet politike.

Pikërisht këto nevoja bëhen shpesh pika e dobët e qytetarit. Kur puna dhe siguria ekonomike mungojnë, një premtim mund të duket si shpëtim. Kur institucionet nuk krijojnë besim, lideri paraqitet si zgjidhja. Kur alternativa duket e pasigurt, njerëzit mund të kapen pas asaj që njohin, edhe kur përvoja i ka zhgënjyer.

Kështu, shpresa që duhet të shërbejë si forcë për ndryshim kthehet në një mjet që e mban qytetarin të lidhur me të njëjtën politikë.

Kur partia bëhet më e rëndësishme se e vërteta

Një nga problemet më të mëdha të kulturës sonë politike është besnikëria e verbër. Për disa, lideri i preferuar duhet mbrojtur edhe kur gabon, ndërsa kundërshtari duhet kritikuar edhe kur ka të drejtë.

Kjo është pika ku gjykimi qytetar zëvendësohet nga militantizmi. Korrupsioni dënohet kur e kryen kundërshtari, por justifikohet kur dyshohet se përfshin njerëzit tanë. Premtimet e pambajtura bëhen skandal për njërën palë dhe justifikim për tjetrën.

Me standarde të tilla, politikanët nuk kanë arsye të ndryshojnë. Ata mësojnë se nuk është e domosdoshme të japin rezultate, për sa kohë arrijnë të ruajnë besnikërinë e mbështetësve të tyre.

Kur qytetari mbron liderin më shumë sesa interesin e vet, ai rrezikon të bëhet peng i politikës që pretendon se kundërshton.

Politika e vjetër nuk jeton vetëm nga politikanët

Politika e vjetër nuk përcaktohet thjesht nga emrat apo vitet në pushtet. Ajo mbijeton përmes një kulture ku premtimi vlen më shumë se rezultati, lidhjet personale më shumë se merita dhe përkatësia partiake më shumë se përgjegjësia.

Ndërrimi i liderëve nuk garanton ndryshim, nëse qytetarët vazhdojnë të pranojnë të njëjtat metoda. Një fytyrë e re mund të përdorë të njëjtën gjuhë, të njëjtat ndarje dhe të njëjtat mekanizma të pushtetit.

Ndryshimi fillon kur votuesi nuk kënaqet më me fjalime, por kërkon prova; kur nuk pranon justifikime të pafundme, por kërkon llogari; kur nuk e sheh kritikën si tradhti, por si detyrim qytetar.

Kjo nuk do të thotë se përgjegjësia për dështimet politike duhet t’i ngarkohet qytetarit në vend të atyre që qeverisin. Përgjegjësia e pushtetit mbetet thelbësore. Por pa një shoqëri që kërkon llogari dhe refuzon standardet e dyfishta, edhe ndryshimi politik rrezikon të mbetet sipërfaqësor.

Ndryshimi i vërtetë është çështje kulture

Shqipëria nuk vuan vetëm nga përplasjet politike, por edhe nga zakoni për ta parë politikën si luftë mes liderëve, ku fitorja e njërës palë konsiderohet humbje e tjetrës. Ndërkohë, problemet e qytetarëve mbeten në plan të dytë.

Një kulturë tjetër politike kërkon qytetarë që mendojnë në mënyrë të pavarur, kontrollojnë faktet dhe nuk ia falin askujt të drejtën për të qenë mbi ligjin. Kërkon që vota të mos jetë shpërblim për besnikërinë, por vlerësim i përgjegjësisë dhe rezultateve.

Në fund, sfida nuk është vetëm të ndryshojmë politikanët, por të ndryshojmë marrëdhënien tonë me pushtetin. Të heqim dorë nga ideja se lideri ynë nuk gabon, se kundërshtari është gjithmonë armik dhe se zhgënjimi është një fat që duhet pranuar.

Një popull mund të ndërrojë qeveritë, por nëse vazhdon të mendojë me të njëjtat zakone politike, rrezikon të mbetet në të njëjtin vend. Historia nuk përsëritet vetëm sepse politikanët duan ta përsërisin; ajo përsëritet edhe kur shoqëria nuk mëson të nxjerrë mësime prej saj.

Ndryshimi i kulturës nis në çastin kur besnikëria ndaj një partie pushon së qeni më e rëndësishme se besnikëria ndaj së vërtetës. Pikërisht aty qytetari fillon të çlirohet nga kurthi i politikës së vjetër.

© Copyright of PatriotikMedia.al