Rama i tmerruar nga protestat, kërkon “listë të zezë” në TIMS: Nga ndëshkimi i studentëve te heqja e mjeteve mbrojtëse për protestuesit …

Nga Redaksia – Qeveria e Edi Ramës po paralajmëron një paketë masash të ashpra ndaj personave të përfshirë në protesta, duke përfshirë krijimin e një regjistri të posaçëm për protestuesit e identifikuar si të dhunshëm, një listë të zezë në sistemin TIMS, kufizime në arsim dhe përdorimin e teknologjisë për identifikimin e qytetarëve. Në të njëjtën kohë, pretendimet për sekuestrimin e mjeteve mbrojtëse ngrejnë pikëpyetje serioze mbi sigurinë fizike të protestuesve dhe të drejtën e tyre për të marrë pjesë në tubime paqësore.

Pas protestave të të rinjve dhe studentëve kundër qeverisë, masat e paralajmëruara nga Rama po hapin një debat të fortë mbi kufijtë e ndërhyrjes së shtetit dhe mënyrën se si trajtohen qytetarët që dalin në rrugë për të kundërshtuar pushtetin.

Në vend që debati publik të përqendrohet vetëm te shkaqet që i nxjerrin të rinjtë në protesta, vëmendja po zhvendoset edhe te mekanizmat e identifikimit, kufizimit dhe ndëshkimit të tyre. Por deri ku mund të shkojë shteti në emër të ruajtjes së rendit publik, pa cenuar të drejtat themelore të qytetarëve?

Lista e zezë në TIMS, masa që kërkon transparencë dhe garanci ligjore

Sipas propozimeve të bëra publike, qeveria synon të krijojë një regjistër të posaçëm për protestuesit e identifikuar si të dhunshëm dhe të hartojë një listë të zezë në sistemin TIMS.

Në paketën e paralajmëruar përmendet edhe bashkëpunimi me vendet e Bashkimit Europian për kufizimin e hyrjes së personave të identifikuar si të dhunshëm, si dhe kufizime të mundshme në aksesin në hotele, trena dhe mjete të tjera transporti.

Një mekanizëm i tillë ngre pikëpyetje të rëndësishme mbi kriteret e identifikimit, provat që do të përdoren dhe mundësinë e qytetarëve për të kundërshtuar përfshirjen në një regjistër të tillë.

Pjesëmarrja në një protestë nuk është e njëjtë me kryerjen e një vepre penale. Autoritetet duhet të dallojnë qartë protestuesit paqësorë nga personat që mund të kenë kryer akte konkrete dhune, duke garantuar procedura të rregullta dhe të drejtën e ankimit.

Maska, syze, kokore dhe tapa veshësh: a po u hiqet protestuesve mundësia për t’u mbrojtur?

Një tjetër çështje shqetësuese lidhet me pretendimin se Rama ka dhënë urdhër për sekuestrimin dhe heqjen nga tregu të mjeteve mbrojtëse, përfshirë maskat, syzet mbrojtëse, kokoret dhe tapet e veshëve.

Nëse kjo masë është urdhëruar dhe po zbatohet, lindin pyetje serioze mbi bazën ligjore, proporcionalitetin dhe pasojat që mund të ketë për sigurinë fizike të qytetarëve që marrin pjesë në protesta.

Maskat, syzet, kokoret dhe mbrojtëset e dëgjimit mund të përdoren për të zvogëluar ekspozimin ndaj gazit lotsjellës, irrituesve, zhurmave të forta dhe dëmtimeve fizike. Heqja e mundësisë për t’i siguruar këto produkte mund t’i lërë protestuesit më të ekspozuar ndaj rreziqeve gjatë ndërhyrjeve policore.

Gjatë përplasjeve në protesta, qytetarët mund të përballen me gaz lotsjellës, autobotë me ujë me presion dhe goditje me shkopinj gome. Në këto rrethana, çështja e mjeteve mbrojtëse nuk është thjesht tregtare, por lidhet drejtpërdrejt me shëndetin dhe integritetin fizik të personave të pranishëm.

A mund të luftohet dhuna duke kufizuar edhe mjetet me të cilat qytetarët përpiqen të mbrojnë veten?

Qeveria duhet të sqarojë nëse ekziston një urdhër zyrtar për sekuestrimin e këtyre produkteve, cilat kategori preken dhe mbi çfarë baze ligjore do të veprojnë autoritetet. Çdo kufizim duhet të jetë i përcaktuar qartë dhe të mos shndërrohet në një pengesë të përgjithshme për protestat paqësore.

Paketë e paralajmëruar e masave shtrihet edhe te familjet e të miturve. Qeveria po shqyrton mundësinë që prindërit të detyrohen të paguajnë dëmet e shkaktuara nga fëmijët e tyre, ndërsa në diskutim është edhe kufizimi i disa shërbimeve shtetërore për familjet e të miturve që shkatërrojnë pronën e të tjerëve.

Përgjegjësia e prindërve për dëmet duhet të vlerësohet sipas ligjit dhe rrethanave konkrete. Por çdo ide për kufizimin e shërbimeve publike për familjet ngre pikëpyetje mbi përgjegjësinë individuale dhe rrezikun që pasoja të vuajnë edhe persona që nuk kanë kryer asnjë shkelje.

Një shtet ligjor duhet të ndëshkojë shkeljet konkrete, jo të krijojë mekanizma që mund të përfundojnë në ndëshkime kolektive.

Studentëve u rrezikohen bursat, mësuesit mund të përballen me largimin nga puna

Në fushën e arsimit, masat e paralajmëruara përfshijnë heqjen e bursave dhe mbështetjes financiare për studentët e përfshirë në akte dhune, masa administrative për nxënësit që braktisin mësimin për protesta të dhunshme dhe largimin nga sistemi arsimor të mësuesve që nxisin akte të tilla.

Këto propozime kërkojnë kritere të qarta, në mënyrë që përgjegjësia për veprime të paligjshme të mos ngatërrohet me bindjet politike ose pjesëmarrjen në tubime paqësore.

Studentët kanë të drejtë të shprehin pakënaqësitë e tyre dhe të kërkojnë llogari nga institucionet. Po kështu, mësuesit nuk mund të penalizohen thjesht për qëndrime politike apo për mbështetjen e së drejtës së të rinjve për t’u shprehur.

Në paketë është përfshirë edhe shqyrtimi i mundësisë për uljen e moshës së përgjegjësisë penale, aktualisht 14 vjeç. Një ndryshim i tillë kërkon analizë të thellë juridike dhe sociale, duke vlerësuar pasojat për të miturit dhe efektivitetin e masave parandaluese.

Një tjetër drejtim i paketës lidhet me teknologjinë dhe kontrollin e aktivitetit në hapësirën publike e digjitale.

Rama ka paralajmëruar investime për identifikimin e protestuesve me fytyrë të mbuluar dhe për zbulimin e profileve anonime në rrjetet sociale që, sipas tij, nxisin dhunë.

Qeveria po shqyrton gjithashtu ndalimin me ligj të pjesëmarrjes në protesta me fytyrë të mbuluar dhe kufizimin e përdorimit të rrjeteve sociale për fëmijët nën 16 vjeç.

Identifikimi teknologjik mund të përdoret në hetimin e veprave penale, por duhet të shoqërohet me masa mbrojtëse për privatësinë dhe të dhënat personale. Po kështu, kritika politike, ironia dhe thirrjet për protesta paqësore nuk mund të barazohen automatikisht me nxitjen e dhunës.

Publiku ka të drejtë të dijë se çfarë teknologjie do të përdoret, kush do të ketë akses në të dhënat e mbledhura dhe çfarë garancish do të ekzistojnë kundër identifikimeve të gabuara apo abuzimit me informacionin.

Qeveria ka përgjegjësinë të ruajë rendin publik, të mbrojë pronën dhe të hetojë çdo akt dhune. Por këto objektiva nuk e përjashtojnë detyrimin për të respektuar të drejtat themelore të qytetarëve.

Lista e zezë në TIMS, kufizimet e mundshme në udhëtime, masat ndaj studentëve dhe familjeve, mbikëqyrja teknologjike dhe pretendimet për heqjen nga tregu të mjeteve mbrojtëse përbëjnë çështje që kërkojnë transparencë dhe shpjegime të qarta nga institucionet.

Pyetja që shtrohet është nëse këto masa do të kufizohen te personat që kryejnë shkelje konkrete, apo do të ndikojnë edhe te qytetarët që dalin në rrugë për të protestuar në mënyrë paqësore.

E drejta për të protestuar nuk mund të varet nga pëlqimi i qeverisë. Ajo është një e drejtë themelore, ndërsa çdo kufizim duhet të ketë bazë ligjore, të jetë proporcional dhe të mund të kontrollohet nga institucionet e pavarura.

Në një demokraci, siguria publike dhe liritë qytetare duhet të mbrohen njëkohësisht. Çdo paketë masash që prek protestat duhet të vlerësohet jo vetëm nga ajo që premton të parandalojë, por edhe nga rreziqet që mund të krijojë për qytetarët.

PatriotikMedia.al do të ndjekë zhvillimet dhe përmbajtjen konkrete të masave të paralajmëruara, duke kërkuar transparencë për çdo vendim që prek të drejtën e protestës, sigurinë fizike dhe liritë themelore të qytetarëve.

© Copyright of PatriotikMedia.al