Nga Redaksia – A është ende përplasja Rama–Berisha motori i politikës shqiptare, apo pikërisht kjo përplasje ka ndihmuar që i njëjti establishment të mbijetojë prej 35 vitesh?
Kjo pyetje po rikthehet fuqishëm pas zhvillimeve të fundit: tensioneve politike me Brukselin, afrimit të Ramës me Uashingtonin dhe Izraelin, si dhe një proteste që nisi me kërkesa qytetare, por u përplas shpejt me politikën tradicionale.
Rama, BE-ja dhe mesazhi i von der Leyen
Vizita e Ursula von der Leyen në Tiranë më 30 shtator erdhi në një moment domethënës.
Pak ditë më parë, Rama kishte kritikuar publikisht mekanizmin e vetos në BE, duke argumentuar se ai nuk i shërben më Unionit dhe se Shqipëria e ka vuajtur efektin e tij.
Pastaj erdhi von der Leyen.
Presidentja e Komisionit Europian e vlerësoi Shqipërinë si një nga vendet që po avancon më shpejt drejt anëtarësimit, por bashkë me lavdërimet solli edhe kërkesa të qarta: drejtësi, zgjedhje dhe reforma konkrete.
A ishte thjesht një vizitë rutinë europiane?
Jo Brukseli i ktheu Ramës, në gjuhën diplomatike, një përgjigje pas kritikave të tij?
Diskutohet se kjo ishte një “hakmarrje” politike e von der Leyen dhe se kronologjia e zhvillimeve është e mjaftueshme për të hapur debatin.
Edhe zgjedhja e shkollës “Emin Duraku” si një prej ndalesave të von der Leyen është domethënëse. Shkolla u rindërtua me mbështetjen e BE-së pas tërmetit të vitit 2019. Komisioni Europian e përdori atë si shembull konkret të investimeve europiane në Shqipëri.
Mesazhi mund të lexohet thjesht:
Europa nuk është vetëm një premtim për anëtarësim. Është edhe investim, standard dhe kusht.
Dhe kjo ndodhi pikërisht kur Rama po kërkon një profil ndërkombëtar gjithnjë e më të gjerë.
Rama mes Brukselit, Uashingtonit dhe Izraelit
Rama nuk po luan vetëm në tryezën europiane.
Marrëdhëniet me SHBA-në mbeten një shtyllë e rëndësishme e politikës së jashtme shqiptare, ndërsa kryeministri ka ndërtuar një afërsi të dukshme politike me Izraelin.
Në këtë kuadër hyn edhe çështja e Hagës.
Rama ka deklaruar se e ka diskutuar me Donald Trumpin çështjen e proceseve ndaj ish-drejtuesve të UÇK-së në Hagë.
Qarkullon një fakt se Shqipëria ka vendosur të largohet nga gjykatat ndërkombëtare.
A po përpiqet Rama të krijojë një ekuilibër të ri mes Brukselit, Uashingtonit dhe Jerusalemit?
Dhe në krahun tjetër: Berisha
Sali Berisha mbetet kundërshtari historik i Ramës dhe një nga figurat që ka dominuar politikën shqiptare që nga fillimi i tranzicionit.
Por pikërisht kjo histori është edhe pesha e tij.
Kritikët e Berishës i referohen vazhdimisht periudhave të qeverisjes së tij, Lazaratit, Gërdecit dhe akuzave të tjera për korrupsion e keqqeverisje.
Megjithatë, politikisht, akuzat mbeten:
A mund të paraqitet si alternativë ndaj një sistemi një figurë që vetë ka qenë pjesë qendrore e tij për dekada?
Protesta që refuzoi skemën e vjetër
Këtu protesta sjell një element të ri.
Një nga thirrjet më të forta ishte:
“Rama në burg, Berisha në burg!”
Mesazhi është i drejtpërdrejtë: protesta nuk kërkon domosdoshmërisht vetëm zëvendësimin e Ramës me Berishën.
Kërkon që drejtësia të hetojë dhe që establishmenti të mos jetë i paprekshëm.
Protestat e vitit 2026 nisën rreth çështjeve të lidhura me projektin e Jared Kushnerit dhe më pas u zgjeruan në kërkesa kundër qeverisë dhe establishmentit politik.
Ndërsa protesta zgjerohej, opozita tradicionale tentoi ta shndërronte energjinë e saj në kapital politik.
Dhe këtu lind pyetja:
Nëse protesta ishte kundër establishmentit, pse duhet të përfundonte nën kontrollin e establishmentit?
Tre faktorët që ushqejnë dyshimin
Së pari, Europa.
Rama kërkon anëtarësimin në BE, por njëkohësisht kritikon mekanizma të tij. Von der Leyen vjen në Tiranë me mbështetje politike, por edhe me kushte konkrete.
Së dyti, Berisha.
Opozita tradicionale mbetet e lidhur me figurën e një politikani që ka qenë në qendër të pushtetit shqiptar për dekada.
Së treti, protesta.
Qytetarët po artikulojnë një kërkesë që shkon përtej rotacionit klasik: jo vetëm Rama kundër Berishës, por ndryshim i mënyrës se si funksionon politika.
A mund të jetë kjo arsyeja e vazhdimësisë?
Rama ka shumicën parlamentare.
Berisha ka opozitën tradicionale.
Të dy përplasen.
Të dy mobilizojnë elektoratet e tyre përballë njëri-tjetrit.
Dhe cikli vazhdon.
Kjo provon një marrëveshje të fshehtë mes tyre – Rama–Berisha.
Ekziston një pyetje politike që nuk mund të mbyllet me kaq:
A ka nevojë sistemi për një marrëveshje të fshehtë, apo mjafton që dy aktorët kryesorë të mbajnë gjallë të njëjtën përplasje?
Sepse për sa kohë debati politik reduktohet te Rama ose Berisha, alternativat jashtë këtij rrethi e kanë shumë më të vështirë të marrin hapësirë.
Dhe pikërisht këtu protesta po prek nervin e vjetër të politikës shqiptare.
Pyetja që mbetet
Pas 35 vitesh, debati nuk është më vetëm:
Kush do të zëvendësojë Ramën?
Është:
A do të ndryshojë sistemi, apo vetëm emri në krye?
Rama dhe Berisha mund të jenë kundërshtarë të vërtetë politikë. Por të dy janë, gjithashtu, figura qendrore të së njëjtës epokë politike.
Prandaj pyetja që po del nga rruga është më e madhe se beteja mes dy liderëve:
A është koha për një ndryshim pushteti, apo për një ndryshim të vetë modelit politik?
Sepse nëse pas çdo rotacioni Shqipëria rikthehet te e njëjta përplasje, i njëjti establishment dhe të njëjtat figura, atëherë mbetet vetëm një pyetje:
Çfarë ndryshoi realisht?
© Copyright of PatriotikMedia.al
