Nga sot, 1 shtator 2026, hyn në fuqi rregullorja e re e Gjykatës së Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (GJKKO), e cila sjell kufizime të reja për praninë dhe aktivitetin e gazetarëve në ambientet e gjykatës
Nga Redaksia – Rregullorja e re ndryshon mënyrën se si mediat do të mund të ndjekin dhe raportojnë proceset gjyqësore, duke vendosur kufizime mbi përdorimin e pajisjeve elektronike, kamerave dhe praninë fizike të gazetarëve në sallat e gjyqit.
Një prej masave më të debatueshme është ndalimi i përdorimit të telefonave celularë dhe pajisjeve për regjistrim audio gjatë seancave.
Për gazetarët, telefoni nuk është thjesht një pajisje personale, por një nga mjetet kryesore të punës për komunikimin në kohë reale me redaksitë, marrjen e informacionit dhe raportimin e zhvillimeve nga salla e gjyqit.
Gazetarët do të hyjnë me rregulla të reja
Rregullorja e miratuar me vendimin nr. 49, datë 17 korrik 2026, parashikon një sërë kriteresh dhe procedurash të reja për praninë e medias në GJKKO.
Në rastet kur numri i gazetarëve është më i madh se kapaciteti i sallës së gjyqit, hyrja do të organizohet me rotacion.
Kjo do të thotë se jo të gjithë gazetarët që kërkojnë të ndjekin një seancë do të mund të jenë njëkohësisht në sallë.
Edhe përdorimi i kamerave dhe pajisjeve të tjera për fotografim apo regjistrim do të jetë i kufizuar dhe do t’i nënshtrohet rregullave të përcaktuara nga gjykata.
Në disa raste, kërkesa për pjesëmarrje nga media duhet të bëhet paraprakisht, duke vendosur një tjetër procedurë administrative mbi gazetarin që dëshiron të ndjekë një proces gjyqësor.
Një ditë para hyrjes në fuqi, GJKKO publikon udhëzuesin
Një ditë para hyrjes në fuqi të rregullores, GJKKO publikoi një material informues mbi mënyrën se si do të zbatohet ajo.
Dokumenti është hartuar në formën e pyetjeve dhe përgjigjeve, me qëllim sqarimin e procedurave dhe rregullave që duhet të ndjekin gazetarët, palët dhe personat e tjerë që hyjnë në ambientet e gjykatës.
Pra, nga sot, marrëdhënia mes GJKKO-së dhe medias hyn në një fazë të re, ku aksesi në ambientet e gjykatës dhe mënyra e raportimit do të përcaktohen nga një set më i detajuar rregullash.
Kundërshtime të forta nga organizatat e medias
Rregullorja ka shkaktuar reagime të forta nga organizatat e gazetarëve dhe strukturat që monitorojnë lirinë e medias.
Rrjeti SafeJournalists ka shprehur shqetësim për dispozitat që lidhen me median, duke kërkuar rishikimin e tyre. Në reagimet e publikuara është veçuar veçanërisht ndalimi i përdorimit të telefonave celularë nga gazetarët gjatë seancave.
Edhe Asociacioni i Gazetarëve të Shqipërisë ka kundërshtuar kufizimet dhe ka kërkuar që hyrja në fuqi e rregullores të shtyhet, duke argumentuar se nevojitet konsultim me komunitetin e medias.
Kritikat janë përqendruar sidomos te mundësia që kufizimet të ndikojnë në raportimin në kohë reale dhe në transparencën e proceseve gjyqësore me interes të lartë publik.
Pse është problematik ndalimi i telefonit?
Për një qytetar që ndjek një seancë, telefoni mund të jetë thjesht një pajisje elektronike.
Për një gazetar, situata është ndryshe.
Telefoni përdoret për të komunikuar me redaksinë, për të marrë dokumente, për të verifikuar informacion, për të ndjekur deklaratat e institucioneve dhe për të përcjellë në kohë reale zhvillimet nga një proces gjyqësor.
Sidomos në GJKKO, ku zhvillohen çështje që lidhen me korrupsionin, krimin e organizuar dhe zyrtarë të niveleve të larta, transparenca e procesit dhe mundësia e publikut për të marrë informacion kanë një rëndësi të veçantë.
Pikërisht për këtë arsye, ndalimi i pajisjeve të komunikimit për gazetarët është kthyer në një nga pikat kryesore të debatit.
Nuk preken vetëm gazetarët
Rregullorja e re nuk prek vetëm median.
Sipas raportimeve të publikuara sot, kufizimet shtrihen edhe te avokatët, përfshirë ndalimin e përdorimit të celularëve në ambientet e gjykatës. Për këtë çështje, Dhoma Kombëtare e Avokatisë ka paralajmëruar mbledhjen e Këshillit Drejtues për të mbajtur një qëndrim.
Kështu, rregullorja e re nuk përfaqëson vetëm një ndryshim në marrëdhënien mes GJKKO-së dhe medias, por prek më gjerë mënyrën e funksionimit brenda ambienteve të institucionit.
Transparencë apo kufizim?
GJKKO e ka paraqitur rregulloren si një kuadër të ri për sigurinë, rendin, solemnitetin dhe rregullat e sjelljes në ambientet e gjykatës.
Por përfaqësuesit e medias e shohin ndryshe.
Ata argumentojnë se rregullat e reja mund ta bëjnë më të vështirë punën e gazetarëve dhe të kufizojnë aksesin e publikut në informacion.
Në thelb, debati tashmë nuk është vetëm për telefonat apo kamerat.
Është një debat më i gjerë:
Sa duhet të kufizohet puna e medias brenda një gjykate dhe ku fillon kufizimi i të drejtës së publikut për t’u informuar?
GJKKO është institucioni ku zhvillohen disa prej proceseve më të rëndësishme penale në vend. Për këtë arsye, çdo kufizim i ri ndaj medias do të jetë nën vëmendje të fortë publike.
Nga sot, rregullorja është në fuqi.
Dhe mbetet për t’u parë në praktikë nëse ajo do të garantojë më shumë rend dhe siguri brenda gjykatës, apo do të sjellë më shumë pengesa për median dhe më pak transparencë për publikun.
Ndalohet kopjimi sipas ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”, i ndryshuar, ndalohet kopjimi, publikimi, shpërndarja dhe tjetërsimi pa cituar PatriotikMedia.al
