Nga Redi Minga:
Në politikë ekziston një paradoks i vjetër sa vetë pushteti: njerëzit që kërkojnë të drejtojnë një vend shfaqen fillimisht me një fytyrë të butë, të moderuar, pothuajse engjëllore. Ata flasin për shpresë, për ndryshim, për drejtësi. Fjalët janë të zgjedhura me kujdes, gjuha është e matur dhe imazhi ndërtohet për të krijuar besim.
Por historia politike – jo vetëm në Shqipëri, por në të gjithë botën – ka treguar se shumë herë kjo fytyrë nuk është fundi i historisë. Ajo është vetëm hyrja në një proces transformimi që ndodh sapo pushteti dhe fama fillojnë të ndërtojnë një realitet tjetër rreth liderit.
Sepse pushteti nuk është thjesht një funksion administrativ.
Pushteti është një provë karakteri.
Në momentin kur një politikan fillon të ndjejë ndikimin e pushtetit absolut – kontrollin mbi institucionet, mbi narrativën publike dhe mbi mekanizmat e shtetit – fillon edhe ndryshimi i vërtetë. Në vend të figurës së përulur që kërkonte votën e qytetarëve, shfaqet një lider që kërkon bindje.
Ky është momenti kur fama bëhet kurth.
Fama politike krijon një rreth të mbyllur: këshilltarë që duartrokasin, media që ushqejnë imazhin dhe një aparat propagande që përpiqet të mbrojë çdo vendim të pushtetit. Brenda këtij rrethi, kritika fillon të shihet si tradhti dhe kundërshtari si armik.
Në këtë pikë lind ajo që shumë analistë e kanë quajtur metamorfoza e pushtetit:
fytyra që dikur kërkonte besimin e popullit shndërrohet në një fytyrë që kërkon kontroll mbi popullin.
Kjo është arsyeja pse historia është plot me liderë që filluan si reformatorë dhe përfunduan si simbol i arrogancës së pushtetit. Sepse pushteti, kur nuk ka kufij dhe kontroll, ka një efekt të njohur: ai fillon ta bindë njeriun se është i pazëvendësueshëm.
Dhe kur një lider fillon të besojë se është i pazëvendësueshëm, ai fillon të humbasë kontaktin me realitetin.
Në këtë fazë, propaganda zëvendëson transparencën.
Imazhi zëvendëson të vërtetën.
Ndërsa pushteti fillon të mbrohet jo më për të shërbyer, por për të mbijetuar.
Por ka një element që pushteti nuk e kontrollon dot: kohën dhe historinë.
Historia është arkivi më i pamëshirshëm i politikës. Ajo ka parë perandorë që dikur dukeshin të pavdekshëm, diktatorë që mendonin se do të sundonin përjetë dhe liderë që besonin se fama e tyre ishte e përjetshme. Sot shumica prej tyre janë vetëm një faqe në libra.
Kjo është arsyeja pse çdo shoqëri duhet të jetë e kujdesshme ndaj liderëve që ndërtojnë kultin e figurës së tyre. Sepse sa më shumë që politika përqendrohet rreth një individi dhe jo rreth institucioneve, aq më shumë rritet rreziku që fytyra engjëllore e fillimit të shndërrohet në fytyrën djallëzore të pushtetit.
Në fund të fundit, pushteti është vetëm një kapitull i përkohshëm në jetën e një njeriu.
Historia është libri që mbetet.