Nga Redaksia:
Lufta mes Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit kundër Iranit ka hyrë në ditën e saj të nëntë, duke u shndërruar në një konflikt me përmasa rajonale që tashmë përfshin jo vetëm Iranin dhe Izraelin, por edhe shtete të Gjirit Persik, Libanin dhe Irakun. Sulmet ajrore masive dhe kundërpërgjigjet iraniane po rrisin ndjeshëm tensionet në të gjithë Lindjen e Mesme.
Sulme të reja në Iran dhe rritje e viktimave
Forcat amerikane dhe izraelite kanë vazhduar bombardimet intensive ndaj objektivave strategjikë iranianë. Për herë të parë që nga fillimi i luftës, sulmet kanë goditur depo të mëdha nafte dhe rafineri brenda territorit të Iranit.
Mediat lokale raportuan një zjarr gjigant në depon e naftës Shehran, në periferi të Teheranit, pas një sulmi ajror të pretenduar nga ushtria izraelite. Tel Avivi deklaroi se objektivat e goditura janë të lidhura me infrastrukturën logjistike të forcave të armatosura iraniane.
Sipas të dhënave të publikuara deri tani, të paktën 1,332 persona janë vrarë që nga fillimi i sulmeve më 28 shkurt.
Ndërkohë, organizata ndërkombëtare për të drejtat e njeriut ka kërkuar hetim për një sulm ndaj një shkolle fillore në jug të Iranit, ku humbën jetën rreth 160 persona, shumë prej tyre fëmijë. Dyshohet se sulmi mund të përbëjë një krim lufte.
Irani kërcënon anijet amerikane dhe izraelite
Ushtria iraniane ka deklaruar se Ngushtica e Hormuzit mbetet e hapur, por paralajmëroi se çdo anije amerikane ose izraelite që përpiqet të kalojë përmes saj mund të bëhet objektiv ushtarak.
Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se lufta do të vazhdojë edhe për një kohë, duke kërkuar nga Irani një “dorëzim pa kushte”. Ai shtoi se ushtria amerikane ka “shkatërruar flotën detare iraniane”, ndërsa trafiku detar në zonë është reduktuar ndjeshëm.
Sulme iraniane në shtetet e Gjirit
Konflikti është zgjeruar edhe në vendet e Gjirit Persik. Sipas raporteve zyrtare:
- Bahreini raportoi dëme materiale në një impiant për desalinizimin e ujit pas një sulmi me dron.
- Kuvajti, Katari dhe Emiratet e Bashkuara Arabe raportuan raketa dhe dronë që hynë në hapësirën e tyre ajrore.
- Në Kuvajt u vranë dy roje kufitare, ndërsa disa objekte civile u përfshinë nga zjarri.
- Në Emiratet e Bashkuara Arabe numri i viktimave nga sulmet iraniane ka arritur në katër të vdekur.
- Arabia Saudite njoftoi se ka rrëzuar disa dronë që synonin zonën diplomatike në Riad.
Këshilli i Bashkëpunimit të Gjirit e ka cilësuar ofensivën iraniane ndaj vendeve anëtare si “akte të rrezikshme agresioni” që kërcënojnë stabilitetin e rajonit.
Përshkallëzim në Liban dhe Irak
Paralelisht me luftën në Iran, Izraeli ka zgjeruar operacionet ushtarake edhe në Liban. Një bombardim në qendër të Bejrutit goditi një hotel ku, sipas ushtrisë izraelite, ndodheshin komandantë të Forcës Quds të Iranit. Sulmi la të paktën katër të vdekur dhe dhjetë të plagosur.
Më poshtë mund të lexoni:
Në jug të Libanit, Izraeli paralajmëroi banorët e disa fshatrave që të largohen menjëherë për shkak të një sulmi të afërt. Ndërkohë, Hezbollahu deklaroi se ka goditur pozicionet izraelite në kufi.
Në Irak, forcat kurde Peshmerga rrëzuan një dron mbi rajonin e Sulejmanijes, ndërsa autoritetet irakiane kanë mohuar çdo përfshirje të drejtpërdrejtë në luftë.
Pasojat ekonomike dhe frika për tregjet globale
Lufta ka shkaktuar tronditje të forta në tregjet globale të energjisë. Çmimi i naftës Brent është rritur me rreth 27 për qind brenda një jave, rritja më e madhe që nga pandemia e vitit 2020.
Ngushtica e Hormuzit – rruga më e rëndësishme për transportin global të naftës – është praktikisht e paralizuar, duke rritur frikën për një krizë energjetike ndërkombëtare.
Mundësia e zgjerimit të mëtejshëm të luftës
Shtëpia e Bardhë ka deklaruar se fushata ushtarake mund të zgjasë katër deri në gjashtë javë, ndërsa raportime të mediave amerikane sugjerojnë se SHBA dhe Izraeli kanë diskutuar edhe mundësinë e një operacioni special për të marrë kontrollin e rezervave të uraniumit të pasuruar të Iranit.
Ndërkohë, një raport i inteligjencës amerikane ka paralajmëruar se edhe një ofensivë e madhe ushtarake nuk garanton rrëzimin e qeverisë iraniane, duke ngritur pikëpyetje për objektivat reale dhe pasojat afatgjata të kësaj lufte.
Konflikti që filloi si një përplasje direkte mes Iranit dhe Izraelit, me përfshirjen e SHBA-së, po rrezikon gjithnjë e më shumë të shndërrohet në një luftë të gjerë rajonale në Lindjen e Mesme. /Aljazeera