Nga Redaksia:
Historiani dhe studiuesi zviceran i konflikteve ndërkombëtare, Daniele Ganser, ka analizuar zhvillimet e fundit në Lindjen e Mesme duke theksuar se sulmet ushtarake midis shteteve janë shkelje të drejtpërdrejtë të ligjit ndërkombëtar. Sipas tij, për të kuptuar konfliktin aktual duhet parë në një kontekst më të gjerë gjeopolitik që përfshin disa fuqi të mëdha dhe disa fronte njëkohësisht.
Sulmi i Izraelit ndaj Iranit dhe shkelja e Kartës së OKB
Sipas Ganser, më 13 qershor Izraeli sulmoi Iranin, dhe ky akt duhet analizuar në të njëjtin standard ligjor si konfliktet e tjera ndërkombëtare. Ai thekson se në diskursin publik, sidomos në botën gjermanishtfolëse, sulmi i Izraelit trajtohet ndryshe nga konflikte të tjera, si ai mes Rusisë dhe Ukrainës.
Megjithatë, sipas tij, të dy rastet bien ndesh me ndalimin e përdorimit të forcës në Kartën e OKB-së.
“Sulmi i Izraelit ndaj Iranit paraqitet ndryshe nga sulmi i Rusisë ndaj Ukrainës. Por të dyja janë shkelje të ndalimit të përdorimit të forcës në OKB.”
Kjo, sipas Ganser, tregon një standard të dyfishtë në mënyrën se si analizohen konfliktet ndërkombëtare.
Konflikti nuk është më vetëm për Ukrainën
Ganser thekson se situata globale po bëhet gjithnjë e më komplekse. Ai argumenton se luftërat aktuale nuk mund të shihen më të ndara nga njëra-tjetra.
Sipas tij, dinamika aktuale përfshin një lojë të gjerë gjeopolitike ku ndërthuren disa aktorë kryesorë:
- Iran
- Israel
- Russia
- United States
Ganser e përshkruan këtë situatë si një “shah tredimensional” gjeopolitik, ku çdo zhvillim në një konflikt ndikon në konfliktet e tjera.
“Nuk bëhet më fjalë vetëm për Ukrainën. Bëhet fjalë për Iranin, Izraelin, Rusinë dhe SHBA-në. Situata është bërë shumë më komplekse.”
Rreziku i përshkallëzimit bërthamor
Në analizën e tij, Ganser paralajmëron për një rrezik serioz përshkallëzimi nëse konflikti vazhdon të zgjerohet. Ai përmend mundësinë që një konflikt rajonal të tërheqë edhe shtete të tjera dhe të kthehet në krizë globale.
Në një skenar ekstrem, ai përmend edhe rrezikun e përdorimit të armëve bërthamore, ku përfshirja e vendeve të tjera mund ta bëjë situatën shumë më të rrezikshme për stabilitetin ndërkombëtar.
Luftërat nuk janë dëshirë e popujve
Ganser thekson një aspekt që sipas tij shpesh harrohet në debatet politike: njerëzit e zakonshëm nuk duan luftë.
Sipas tij, shumica e njerëzve duan një jetë të qetë dhe paqësore.
“Njerëzit nuk duan të vrasin askënd. Ata duan të pinë një gotë verë dhe të notojnë në det. Por ekziston një grup shumë i vogël në vende të ndryshme që krijon vazhdimisht tensione dhe konflikte.”
Industria e armëve dhe përfitimet nga lufta
Në analizën e tij, Ganser thotë gjithashtu se industria e armëve përfiton drejtpërdrejt nga konfliktet. Ai përmend se kompanitë e armatimit kanë parë rritje të mëdha të fitimeve dhe të vlerës së aksioneve gjatë viteve të fundit.
Sipas tij, çdo luftë e zgjatur krijon një treg të madh për prodhuesit e armëve dhe për kompleksin ushtarako-industrial.
Konflikti global dhe balanca e fuqisë
Ganser argumenton se luftërat aktuale duhet të kuptohen edhe në kontekstin e rivalitetit midis fuqive të mëdha dhe aleancave të tyre. Ai thekson se lidhjet mes Rusisë dhe Iranit, si dhe përfshirja e SHBA në mbështetje të Izraelit, e bëjnë situatën edhe më të ndërlikuar.
Sipas tij, kjo është arsyeja pse tensionet në Lindjen e Mesme mund të ndikojnë edhe në negociatat dhe zhvillimet e konflikteve të tjera ndërkombëtare.
Sipas analizës së Dr. Daniele Ganser, sulmi i Izraelit ndaj Iranit duhet parë në një kuadër më të gjerë global. Ai argumenton se:
- sulmet ndërmjet shteteve janë shkelje e Kartës së OKB-së
- konfliktet aktuale janë të ndërlidhura gjeopolitikisht
- ekziston rreziku i përshkallëzimit global
- ndërsa përfituesit kryesorë të luftërave shpesh janë industrisë së armëve.
Në fund, Ganser thekson se paqja afatgjatë kërkon respektim të ligjit ndërkombëtar dhe ulje të tensioneve mes fuqive të mëdha.