Nga Redaksia:
Prej disa vitesh në media ndërkombëtare dhe në rrjetet sociale përmendet shpesh termi “qytetet e raketave” të Iranit. Shpesh kjo paraqitet si propagandë ose si një ekzagjerim mediatik, por faktet tregojnë se Irani ka ndërtuar realisht një rrjet të madh bazash ushtarake nëntokësore për raketat balistike.
Këto baza të fshehta janë pjesë e strategjisë së mbrojtjes së Iranit dhe administrohen kryesisht nga Garda Revolucionare Islamike (IRGC).
Çfarë janë “qytetet e raketave”?
Termi “qytet raketash” nuk nënkupton një qytet të mirëfilltë me popullsi civile. Ai përdoret për të përshkruar komplekse të mëdha tunelesh dhe bunkerësh nën tokë, ku ruhen, transportohen dhe përgatiten për lëshim raketat balistike.
Karakteristikat kryesore të këtyre bazave janë:
- Tunele të gjata të hapura brenda maleve
- Depo për qindra raketa balistike
- Rampa të fshehta lëshimi
- Qendra komande dhe kontrolli
- Sisteme transporti për raketat brenda tunelëve
Shumë prej këtyre komplekseve besohet se ndodhen dhjetëra apo qindra metra nën tokë, gjë që i bën shumë të vështira për t’u shkatërruar nga bombardimet ajrore.
Pse Irani i ndërtoi këto baza?
Irani nuk ka një flotë ajrore moderne të krahasueshme me atë të SHBA-së apo Izraelit. Për këtë arsye strategjia e tij ushtarake është përqendruar tek:
- raketat balistike
- dronët ushtarakë
- baza të fshehta nëntokësore
Duke i fshehur raketat në male dhe nën tokë, Irani siguron që arsenali i tij të mbijetojë edhe në rast të një sulmi masiv ajror.
Kjo strategji quhet shpesh nga analistët ushtarakë “strategjia e mbijetesës së arsenalit raketor”.
Sa larg mund të godasin raketat iraniane?
Sipas vlerësimeve të ekspertëve ushtarakë, Irani ka zhvilluar një numër të madh raketash balistike me rreze të ndryshme veprimi.
Rrezet e tyre variojnë nga:
- rreth 300 km për raketa taktike
- deri në 2000 km për raketa balistike me rreze të mesme
Por disa programe raketore iraniane dhe projekte të zhvilluara vitet e fundit pretendohet se mund të arrijnë rreze deri rreth 3000 – 3500 kilometra, në varësi të konfigurimit dhe ngarkesës së raketës.
Kjo do të thotë se teorikisht këto raketa mund të arrijnë:
- Izraelin
- bazat amerikane në Lindjen e Mesme
- pjesë të Evropës Jugore.
Sa i madh është arsenali raketor i Iranit?
Analistët ndërkombëtarë vlerësojnë se Irani zotëron një nga arsenalet më të mëdha të raketave në Lindjen e Mesme.
Ky arsenal përfshin:
- mijëra raketa balistike
- raketa me rreze të shkurtër dhe të mesme
- raketa lundruese (cruise missiles)
- dronë sulmues.
Pikërisht për këtë arsye programi raketor iranian është një nga çështjet më të diskutueshme në politikën ndërkombëtare dhe një nga arsyet kryesore të tensioneve mes Iranit, SHBA-së dhe Izraelit.
“Qytetet e raketave” të Iranit nuk janë një mit. Ato janë komplekse reale ushtarake nëntokësore, të ndërtuara për të ruajtur dhe mbrojtur arsenalin raketor të vendit.
Në një rajon ku tensionet ushtarake janë të larta, këto baza përfaqësojnë një element kyç të strategjisë mbrojtëse të Iranit dhe një faktor që ndryshon balancën ushtarake në Lindjen e Mesme.