Nga Redaksia:
Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald J. Trump, ka firmosur sot urdhrin ekzekutiv për daljen e SHBA-së nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH), duke shënuar një nga vendimet më të forta dhe më të debatueshme të politikës amerikane në fushën e shëndetit global.
Vendimi i Trumpit i jep fund dekadave të anëtarësimit amerikan në OBSH dhe ndërpret financimin e SHBA-së për këtë organizatë, e cila gjatë pandemisë COVID-19 u akuzua gjerësisht për keqmenaxhim, politizim dhe mbulim të gabimeve fatale.
Administrata Trump e justifikon largimin me faktin se OBSH:
- dështoi të paralajmëronte botën në kohë për rrezikun real të COVID-19
- u rreshtua politikisht me Kinën në fazat kritike të shpërthimit të virusit
- promovoi politika shtrënguese pa baza shkencore të qëndrueshme
- heshti për pasojat afatgjata të masave ekstreme dhe vaksinimit masiv
Sipas burimeve nga Shtëpia e Bardhë, Presidenti Trump e konsideron OBSH-në një strukturë të politizuar, të paaftë për të vepruar si institucion i pavarur shkencor dhe të ndikuar nga interesa globale që bien ndesh me sovranitetin kombëtar të shteteve.
COVID-19 dhe kriza e besimit
Pandemia e COVID-19 tronditi botën, por gjithashtu tronditi besimin tek institucionet ndërkombëtare. Kritikat ndaj OBSH-së u shtuan sidomos për:
- ndryshimin e vazhdueshëm të qëndrimeve zyrtare
- përjashtimin e mjekëve dhe shkencëtarëve kritikë
- mbështetjen e mbylljeve totale që shkaktuan dëme ekonomike dhe sociale
- mungesën e transparencës për origjinën e virusit
Për Trumpin dhe mbështetësit e tij, pandemia u shndërrua në shembullin më të qartë se centralizimi global i shëndetit publik është i rrezikshëm dhe cenon liritë themelore.
Mesazh politik dhe strategjik
Dalja nga OBSH shihet si një mesazh i qartë politik: SHBA nuk do të jetë pjesë e një sistemi global që, sipas saj, përdor krizat për të zgjeruar kontrollin dhe për të imponuar politika uniforme mbi shtetet sovrane.
Administrata amerikane ka deklaruar se SHBA do të vazhdojë të investojë në kërkimin shkencor, shëndetin publik dhe bashkëpunimin ndërkombëtar, por jashtë strukturave që nuk japin llogari dhe nuk reformohen.
Vendimi i Trumpit pritet të ketë ndikim të madh ndërkombëtar, duke hapur debat për rolin e OBSH-së, përgjegjësitë gjatë pandemisë dhe nevojën për rishikim rrënjësor të arkitekturës globale të shëndetit.