Nga Redaksia:
Mediat izraelite janë tronditur nga një deklaratë e drejtpërdrejtë dhe pa ekuivok e kryeministrit Benjamin Netanyahu, i cili ka vendosur një vijë të kuqe absolute ndaj çdo skenari që parashikon përfshirjen e Turqisë në administrimin apo sigurinë e Gazës pas luftës.
“Nuk do ta pranojmë kurrë futjen e Turqisë në Gaza, as si themeluese e planit të paqes dhe as si forcë ushtarake për vendosjen e rendit dhe vetë-administrimit,” – është mesazhi politik që ka dalë qartë nga Tel Avivi.
Kjo deklaratë nuk është retorikë për konsum të brendshëm, por goditje direkte ndaj planeve amerikane dhe ndërkombëtare për një arkitekturë të re pas-luftës në Rripin e Gazës.
Pse Izraeli refuzon Turqinë?
Qëndrimi i Netanyahut lidhet me disa faktorë strategjikë:
- Mosbesimi total ndaj Ankarasë, për shkak të mbështetjes politike dhe ideologjike që Turqia i ka dhënë Hamasit ndër vite.
- Frika se Turqia do të shndërrohej në aktor dominues rajonal në Gaza, duke minuar kontrollin afatgjatë të sigurisë izraelite.
- Kundërshtimi i çdo force ushtarake që nuk kontrollohet drejtpërdrejt ose indirekt nga Izraeli.
Në këtë kontekst, përfshirja e Turqisë shihet jo si “paqeruajtëse”, por si rrezik strategjik afatgjatë.
Përplasja me SHBA-në dhe planin ndërkombëtar
Refuzimi i Turqisë bie ndesh me idetë që po qarkullojnë në Uashington dhe në disa qarqe perëndimore, ku flitet për:
- një bord ndërkombëtar paqeje për Gazën,
- forca stabilizuese shumëkombëshe,
- dhe një administratë tranzitore që do të mbikëqyrë rindërtimin.
Turqia, së bashku me Katarin, është përmendur si një nga shtetet që mund të luanin rol politik ose ushtarak në këtë fazë. Netanyahu, me deklaratën e tij, e rrëzon këtë skenar para se të marrë formë.
Mesazh për rajonin: Gaza nuk do të “internacionalizohet”
Izraeli po dërgon një sinjal të qartë:
Gaza nuk do të shndërrohet në një eksperiment ndërkombëtar ku fuqitë rajonale testojnë ndikimin e tyre.
Për Tel Avivin:
- siguria e Gazës = siguri izraelite,
- dhe çdo forcë e huaj që nuk i shërben këtij parimi është e papranueshme.
Në thelb, Netanyahu po thotë se Izraeli do të vendosë kush hyn dhe kush jo në Gaza, pavarësisht planeve të SHBA-së, OKB-së apo aleatëve të tjerë.
Një “paqe” që po lind e përçarë
Deklarata e Netanyahut tregon se i ashtuquajturi “Plan i Paqes për Gazën” po përballet me pengesa serioze që në fazën konceptuale. Në vend të konsensusit, po shfaqen:
- përplasje mes aleatëve,
- luftë ndikimi,
- dhe rivalitete të hapura rajonale.
Nëse Turqia përjashtohet, plani humbet një nga shtyllat e tij politike në botën myslimane. Nëse Turqia përfshihet, Izraeli paralajmëron bllokadë totale.
Gaza – epiqendra e përplasjes së re gjeopolitike
Çështja e Gazës nuk është më vetëm palestineze apo izraelite. Ajo është shndërruar në fushëbetejë gjeopolitike, ku përplasen:
- Izraeli,
- SHBA,
- Turqia,
- dhe fuqitë rajonale që kërkojnë rol pas-lufte.
Deklarata e Netanyahut e bën të qartë se kjo betejë sapo ka hyrë në një fazë të re – jo me armë, por me veto politike dhe linja të kuqe strategjike.